Vertaalcursus in Engeland

Op dit moment ben ik in Engeland om een cursus Vertalen te volgen. Ik ben hier nog tot begin maart. Als ik deze cursus afgerond heb, zal ik zelf een vertaalproject kunnen leiden.

Om te ervaren hoe het is om een tekst te vertalen, kregen we een tekst uit Papoea Nieuw Guinea die we naar onze moedertaal moesten vertalen, voor mij dus het Nederlands. Zo konden we zien dat het niet altijd genoeg is om alles woord voor woord te vertalen. De cultuur in Papoea Nieuw Guinea is zo anders, dat de meeste Nederlanders zich niet kunnen voorstellen hoe het daar is. Daarom moet je in de vertaling soms dingen toevoegen, om te zorgen dat de lezers de tekst kunnen snappen. Hieronder is de tekst die ik vertaald heb.

Papoea Nieuw Guinea ligt naast Indonesië. In dat land is een school voor dominees, het Lawes College. De studenten van het Lawes College hadden samen een groentetuin. Elke middag gingen ze met hun vrouw en kinderen werken in de tuin. Deze tuin gebruikten ze om het eten wat ze elke week van het College ontvingen aan te vullen. De school was in de buurt van een dorp. De inwoners van dit dorp hadden varkens die vrij rond liepen. Ze hielden hun varkens niet goed in de gaten en daarom kwamen de varkens regelmatig in de tuin van de studenten. Daar aten ze de groenten uit de tuin op en ze maakten een troep van de tuin.

Daarom ging een van de studenten op een avond, naar de tuin om te kijken of hij een varken kon snappen. Het schemerde. Hij nam een speer in zijn hand en ging op pad. Nauwlettend keek hij om zich heen om te zien of hij een varken zag, en kijk, daar zag hij er een. Hij sloop er stilletjes op af. Het varken mocht hem niet zien, want anders zou het ontsnappen en daarom zorgde hij ervoor dat hij achter het varken bleef. Hij kwam steeds een beetje dichterbij en toen gooide hij zo hard mogelijk zijn speer in het varken en maakte het dood. Hij trok het naar een boom en verstopte het, want hij wilde niet dat iemand uit het dorp het varken vond. Snel ging hij naar huis, pakte een mes, en zei tegen zijn vrouw dat ze mee moest komen. Samen gingen ze terug naar de plek waar hij het varken gelaten had.

Om het haar van het varken te verbranden, maakte hij een wigwam van kokosbladeren om het varken heen. Toen het haar verbrand was, was het inmiddels donker geworden. Daarom zocht hij een zaklamp, en bij het licht van de zaklamp sneden hij en zijn vrouw het varken in stukken. Ze deden het vlees in een pan en droegen het naar huis.

Die nacht aten ze het varken. De man vertelde het ook aan zijn medestudenten en iedereen kwam met een pannetje om in het vlees te delen, er was ook een aantal docenten bij. Maar een van de studenten, Peka, was boos op Kipa. Daarom ging hij naar de directeur en zei: “Kipa heeft een varken uit het dorp gestolen!”

De directeur liet Kipa meteen bij hem komen. Toen Kipa gekomen was, zei de directeur tegen hem: “Peka zei dat je een varken uit het dorp gestolen hebt.”

Kipa antwoordde: “Ik weet dat ik een varken gedood heb, maar ik weet niet dat ik het gestolen heb.”

De directeur fronste en vroeg: “Je weet dat je het gedood heb, maar je weet niet of je het gestolen hebt? Wat bedoel je?”

Ik heb een varken geslacht en ik heb het gedeeld met alle andere studenten, en ook met sommige docenten. Ook met Peka, hij heeft ook van het vlees gegeten. U kon ik helaas niks geven, want het varken was niet zo groot. Als ik het gestolen had, dan had ik het alleen met mijn vrouw en kinderen gegeten, dan had ik het aan niemand anders laten weten.”

De directeur schudde zijn hoofd, lachte, en zei tegen Kipa dat hij terug naar huis kon gaan.

Kipa stond op, zei ‘tot ziens’ en ging naar huis.

Als andermans varken in jouw tuin komt en jij maakt het dood, is dat dan stelen? Daarover zijn de meningen blijkbaar verdeeld.

Ik heb onder andere de zin toegevoegd dat Papoea Nieuw Guinea een land is en dat het naast Indonesië ligt, want dat weet niet iedereen. Ook heb ik toegevoegd dat varkens in dit dorp vrij rondlopen, want in Nederlandse dorpen lopen varkens meestal niet vrij rond. In de originele tekst stond alleen maar dat de studenten een tuin hadden, ik heb dit specifieker gemaakt door het woord ‘groentetuin’ te gebruiken. Anders zouden mensen kunnen denken dat het een tuin met bloemen is waar de mensen gezellig kunnen zitten.

In Bijbelvertaling moeten we ook denken welke extra informatie de lezers nodig hebben om de tekst goed te kunnen begrijpen. Voordat we met het vertalen beginnen moeten we daarom eerst goed analyseren in welke context de tekst geschreven is en wat alles precies betekent. Alleen als we het zelf goed begrijpen, kunnen we het op een begrijpelijke manier vertalen.

Ik heb zelf nog nooit op een varken gejaagd, maar ik ben wel goed in kippen vangen ;). P1030575.JPG

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s